पुरुषोत्तम् लम्साल
गणतन्त्र लागेपछि बामदेव गौतमको भाग्यमा खोटो परेको जस्तो देखिन्छ । दुईपटक चुनावमा पछारिए । आदिवासी जनजातीेको आरक्षण कोटाबाट श्रीमती तुलसी थापालाई समानुपातिक सांसद्को सूचीमा हुल्न सफल भए पनि बामदेव गौतमचाँहि बर्दिया १ मा उपविजेतामै सीमित भए । डोल्पाको हल्ला हल्लामै ‘टुस’ भो । यो पाली शहर छिरेर संसद् थर्काउने पनि चान्स पनि गतिलो वा सजिलो नहुने छाँट छ । काठमाण्डौको निर्वाचन क्षेत्र नम्बर ७ मा पूर्व एमालेबाट निर्वाचित रामबीर मानन्धरले राजीनामा दिएर गौतमका लागि बाटो खोल्ने चर्चाको उत्कर्षबाट नानाभाँतीका सन्देह, षड्यन्त्र, बेथितीको गन्ध जनजनको नाकमा पुगेको छ ।
यसअघि सरकारबाट मनोनित वा टीके सांसदलाई फिर्ता बोलाएर बामदेवलाई टीका लगाइदिए हुँदैन ? सजिलो बाटो छाडेर विवादको घेराबाटै बामदेवलाई सांसद् बनाउन कम्मर कसेका नेकपाको नत्थी जनताले तानिदिए भोली कुन नाक देखाउनु ? बामदेवले पनि, रामबीरले पनि, नेकपाले पनि ? पार्टीले निर्णय गरेर लाहाछाप लगाएपछि हुँदैन, दिन्न भन्ने कमै भेटिन्छ । चुनावको मोहमा वीषको खेती गर्ने नेकपाको रहर बुझेर साध्य छैन ।
संसदमा बामदेव नभएर न देश डुब्छ न उनी हुँदा नै काँचुली फेरिन्छ। केही उधुम हुँदैन। स्वार्थ समूहका लागि उप-निर्वाचन हुन लागेको मात्र हो। माखो रामबीर हुँदा पनि छ, छाड्दा पनि जिउँदै हुन्छ। कांग्रेसले को भिडाउँछ उसको तजबीज। के को रोइलो ?
रामबीरको पीर कांग्रेसले बोक्नै किन पथ्र्यो ?, उनलाई नेकपाले नै ठेगान लगाउँछ। जनमतको पीर हामीले गर्ने ? जनमतको पीर सम्बन्धित निर्वाचन क्षेत्रका मतदातालाई गर्न दिए भएन ? आफ्नो छाडेर अर्काको चिन्ता पाल्ने र अरुमाथि नै बढी चिन्तन गर्ने अचम्मको विशिष्ट गुणले लैस छौं हामी। म यसकारण बलियो र असल छु भन्ने हिम्मत गर्न नसक्नेले अरुको बैगुनको बाजा के बजाउनु ? मलाई कांग्रेसले बजाएको यही बाजाको ‘ट्युन’सुनेर उदेक लाग्छ।
कांग्रेसकै भुइफुट्टा बर्ग कस्तो छ भने भोली पार्टीले उमेदवार तोक्यो भने अन्तर्घातको पहिलो व्याख्याकार तिनै हुन्छन्। अब त पाँचबाट सातवटा बनेको गुटहरुको सिंगो महासंघबाट एकताको कर्णप्रिय धून सुनेर पनि चिच्याट लाग्दैन। बामदेव हार्दा लोकतन्त्र फुल्ने बामदेव आउन खोज्दा लोकतन्त्र धरापमा पर्ने ? विधि र कानुनी बाटोबाट कोही जानु र आउनुभित्र जति बिसंगत पाटा भए पनि असंवैधानिक त पक्कै छैन। फेरि यसैमा लोकतन्त्रको खिल्ली उडेको देख्ने कांग्रेसीजनको कस्तो काइते लोकतन्त्र हो? अर्को भाषामा नेकपाको समृद्दी र कांग्रेसको प्रजातन्त्रको दुहाई ठट्टा गर्नका लागि घच्चीका विषय हुन्। यही ठट्टामा रामबीर र बामदेव जोडिए त के बिगार भो ?
तत्कालका लागि बामदेव गौतम प्रचण्डका राजनीतिक सारथी हुन्। अर्जुनको रथमाथि हनुमानको प्रतिस्थापना भएजस्तै प्रचण्डको रथमा बामदेव हुन्जेल साना विपतले केही लछार्दैन। अहिलेको राजनीतिक चक्रब्यूह तोडेर निर्दिष्ट लक्ष्यमा पुग्न बामदेव संसदमा हुन अरुका लागि भन्दा प्रचण्डका लागि आवश्यक छ। केपी ओलीलाई चेक एण्ड ब्यालेन्स गर्न पनि संसदमा गौतम आवश्यक छन्। नत्र कणले “जसरी पनि…” भन्ने पदाबली प्रयोग नै गर्थेनन्।
तर सरकार चौतर्फी निशानामा परेको बेला बामदेव ‘भुतले खाजा खान आएको’ अवस्थामा नपुगुन्। बिद्यासुन्दरको गौरबगाथाको, गतिशलताको, स्मार्टनेसको, कामको तीब्रताको, धरहरा पुन:निर्माणको, रानीपोखरीको जीवन्तताको, सडकको स्तरोन्नतीको, फोहोरको ब्यवस्थापनको, गर्व गर्नलायक सार्वजनिक प्रस्तुतीको शिकार बामदेव गौतम नहुन्।
पार्टीबाट सांसद नभए पनि पार्टीमा बामदेव एउटा हिस्साको माननीय नै हुन्। तर मनै बसेपछि, मोहै पलाएपछि मान्छे दैवसँग पनि लड्ने जन्तु हो, बामदेव त चुनाव लड्न लागेका नेता । यो ठूलो मुद्दा लागेन। बामदेवको दौडाहा र औडाहाले नेकपाभित्र धेरैथोक पाकिरहेको देखाउँछ। एकबारको जुनीमा ताक परे अहिल्यै मौलो गाड्न किन छाड्नु ? अचानो जो परे पनि खड्ग बजारेपछि केही न केही त काटिनैपर्छ। इन्द्रेणी चियापानको च्याप्टर खुल्नै नपाई भएको यो विषयान्तर ख्यालख्याल त पक्कै हैन।
रामबीरले चौका/ छक्का दुबै मार्छन। जनताबाट निर्वाचित पद तर्पण दिएर रित्तो हात कुन व्यापारी हिंड्छ ? आफ्ना मतदातालाई **** देखाएर रामबीरले वीरता देखाए त के भो ? भोली काठमाण्डौमा चुनाव लड्दैनन्। लडे हार्लान् पनि । स्वेच्छाले म बाटो लाग्छु भन्न रामबीर स्वतन्त्र छन्। पार्टीको निर्देशन र मनको खुसी मिले सक्कियो, नत्र जनताकहाँ जाने विकल्प छँदैथ्यो। आफ्ना मतदातासँग माफी माग्ने हिम्मत गरे अझ राम्रो।
अशक्त, रोगी नहुँदानहुँदै ‘वरिष्ठ’लाई ‘गरिखाओ !’ भन्न ‘सजिलो’ पक्कै भएन होला। संविधानले मृत्यु, नैतिक पतन, वा अशक्त, कानुनले कसुर ठहर्याएको बाहेक तोकिएको अवधिसम्म जवाफदेही हुनपर्ने बताइदिएन त क्यार्नु ?
र, काठमाण्डौका जनताले बामदेव हराएर ‘क्रान्ति’ गरे भने अर्को परिघटना लेखिन्छ। उप-चुनावै भएछ भने पनि नेकपाको एउटा पंक्ति नै बामदेवलाई ‘बाइबाइ’ गर्न हात धोरै लाग्ने छाँट छ। घरभरी विभीषण पालेर लंकापतिले कत्रै तीर मारे पनि के अर्थ ?
भोलीको दृष्य भोली देखिन्छ।
जय दशैं !
